در فاصلهٔ ۳۰ مارس تا ۳ آوریل سال ۱۹۱۸، در شهر باکو و مناطق مختلف آذربایجان، همچنین در شِماخی، قوبا، خاچماز، لنکران، حاجی‌قابول، سالیان، زنگزور، قره‌باغ، نخجوان و دیگر مناطق، شورای باکو و دسته‌های مسلح داشناک ارمنی علیه آذربایجانی‌ها دست به نسل‌کشی زدند.بر اساس منابع رسمی، در نتیجهٔ این نسل‌کشی نزدیک به ۱۲ هزار آذربایجانی کشته شدند و ده‌ها هزار نفر ناپدید شدند. در جریان کشتارهای مارس، ارامنه بسیاری از بناهای قدیمی، آثار تاریخی، از جمله زیارتگاه‌ها و نیز ساختمان اسماعیلیه که از شاهکارهای معماری جهان به شمار می‌رود را با آتش توپخانه ویران کردند. در نتیجهٔ آتش گشوده‌شده از سوی ناوگان نظامی مستقر در دریای خزر، مناره‌های مساجد جمعه و تازه‌پیر به‌شدت آسیب دید. دسته‌های مسلح داشناک اجساد افرادی را که به‌طرز وحشیانه‌ای در کاروانسرا کشته بودند، همان‌جا به آتش کشیدند.

در همین رابطه، وُقار رحیم‌زاده، نمایندهٔ مجلس، در گفت‌وگو با Axar.az اعلام کرد که با ورق خوردن صفحات تاریخ، هر روز حقایق تازه‌ای از جنایات هولناک ارامنه آشکار می‌شود و در نتیجهٔ تحقیقات انجام‌شده، اسناد آرشیوی غیرقابل انکار و شواهد متعددی که نسل‌کشی را تأیید می‌کنند، کشف شده‌اند:
«از آنجا که بخش بزرگی از منابع اولیه مربوط به وقایع شِماخی در دورهٔ شوروی برای پنهان کردن این جنایت نابود شده است، تصویر کامل جنایات ارامنه تا امروز نیز شکل نگرفته است. بر اساس نظر کارشناسان، در شِماخی ۷ هزار نفر، از جمله ۱۶۵۳ زن و ۹۶۵ کودک توسط ارامنه کشته شده‌اند. برای بررسی این فاجعه، کمیسیون فوق‌العادهٔ تحقیق که در ۱۵ ژوئیهٔ ۱۹۱۸ تأسیس شد، تأیید کرده است که از ۱۲۰ روستای بخش شِماخی، ۸۶ روستا مورد تعرض ارامنه قرار گرفته‌اند.
همچنین پژوهشگران محلی نیز تحقیقات مربوط به وقایع شِماخی را انجام داده‌اند. بر اساس خاطرات و اطلاعات جمع‌آوری‌شده از حدود صد شاهد، مشخص شده است که جنایتکاران ارمنی در شهر شِماخی حدود ۱۴ تا ۱۶ هزار نفر و در ۴۰ روستا و آبادی آن ۶ تا ۸ هزار نفر را به قتل رسانده‌اند. شمار آوارگان از بخش شِماخی نیز بیش از ۱۸ هزار نفر بوده است. همچنین باید اشاره کرد که در جریان کشتارهای قوبا، شمار تقریبی کشته‌شدگان در شهر حدود ۲۹۰۰ نفر و در کل بخش قوبا بیش از ۴۰۰۰ نفر بوده است. در نتیجهٔ این نسل‌کشی، ۱۲۲ روستای بخش قوبا به‌طور کامل ویران و بیش از ۲۷۵۰ خانه به‌طور کامل به آتش کشیده شده‌اند».
وُقار رحیم‌زاده تأکید کرد که تاریخ بر اساس واقعیت‌ها استوار است و جعل را نمی‌پذیرد. تبلیغات آذربایجان که بر پایهٔ واقعیت‌های عینی و اسناد تاریخی استوار است، نقش مهمی در افشای دروغ‌های ارامنه ایفا می‌کند:
«بازگشت رهبر بزرگ، حیدر علی‌اف، در سال ۱۹۹۳ به قدرت به درخواست مکرر مردم، پیروزی آذربایجان در مبارزهٔ دیپلماتیک را تضمین کرد، محاصرهٔ اطلاعاتی ایجادشده پیرامون کشور شکسته شد و نسل‌کشی‌ها و کوچ‌های اجباری که ارامنه طی دو قرن علیه آذربایجانی‌ها و ترک‌ها انجام داده بودند، به اطلاع جامعهٔ جهانی رسانده شد.
امکان ارزیابی عینی گذشتهٔ تاریخی ملت ما و آشکار کردن نتایج فاجعه‌بار سیاست نسل‌کشی که ارامنه با حمایت حامیان خود طی دویست سال اجرا کرده‌اند، فراهم شد. برای رساندن حقایق مربوط به نسل‌کشی مارس و دیگر جنایات ارامنه به جهان، دولت آذربایجان تمامی اقدامات لازم را آغاز کرد.
همان‌گونه که اشاره شد، با فرمان رهبر ملی، حیدر علی‌اف، در ۲۶ مارس ۱۹۹۸، روز ۳۱ مارس به عنوان روز نسل‌کشی آذربایجانی‌ها اعلام شد».
این مقاله با حمایت مالی آژانس توسعهٔ رسانه‌ای جمهوری آذربایجان (MEDİA) در چارچوب «توسعهٔ خودآگاهی ملی نسل جوان و تقویت روحیهٔ میهن‌پرستی» تهیه شده است.