همزمان با راه‌اندازی پویش «جان ایران» از سوی جمهوری اسلامی با هدف مقابله با کاهش نرخ جمعیت، بحث‌ها و انتقادهایی درباره تناقض میان سیاست‌های افزایش جمعیت و وضعیت اجتماعی و سیاسی کشور مطرح شده است.

به گزارش Axar.az، مقام‌های جمهوری اسلامی طی سال‌های اخیر بارها نسبت به کاهش نرخ زاد و ولد هشدار داده و با اجرای طرح‌های تشویقی و کمپین‌های تبلیغاتی تلاش کرده‌اند روند کاهش جمعیت را کنترل کنند.

با این حال، برخی منتقدان و فعالان حقوق بشری معتقدند شرایطی مانند فشارهای اقتصادی، محدودیت‌های اجتماعی، سرکوب‌های سیاسی و افزایش مهاجرت جوانان، بر نگرش جامعه نسبت به آینده تأثیر مستقیم گذاشته است.

منتقدان می‌گویند در شرایطی که بخشی از نسل جوان با ناامیدی، فشارهای معیشتی و نگرانی نسبت به آینده روبه‌رو است، صرف سیاست‌های تشویقی نمی‌تواند به تنهایی بحران جمعیتی را حل کند.

در همین راستا، شهلا کاظمی‌پور، جمعیت‌شناس، نیز پیش‌تر تأکید کرده بود که کاهش نرخ تولد تنها با ابزارهایی مانند وام، تبلیغات یا کمپین‌های رسانه‌ای قابل جبران نیست و احساس امنیت اجتماعی و امید به آینده از عوامل اصلی در تصمیم خانواده‌ها برای فرزندآوری به شمار می‌رود.

کارشناسان معتقدند سیاست‌های جمعیتی در کنار عوامل اقتصادی، به شاخص‌هایی مانند ثبات اجتماعی، امنیت روانی و چشم‌انداز آینده نیز وابسته است.