امروز، روز ملی آذربایجان ـ روز استقلال ـ گرامی داشته می‌شود.

به گزارش Axar.az، سد و هشت سال از تأسیس جمهوری خلق آذربایجان، نخستین دولت دموکراتیک و سکولار در شرق مسلمان، در تاریخ ۲۸ مه ۱۹۱۸ می‌گذرد.

در سال ۱۹۱۷ و در پی انقلاب فوریه در روسیه، امپراتوری تزار سقوط کرد. پس از آن، جنبش‌های ملی ملت‌هایی که تحت ستم حکومت تزاری قرار داشتند آغاز شد. در ۲۸ مه ۱۹۱۸، جمهوری خلق آذربایجان (۱۹۱۸-۱۹۲۰) به‌عنوان نخستین دولت دموکراتیک و سکولار در شرق مسلمان تأسیس شد. این جمهوری در حافظه تاریخی مردم آذربایجان به‌عنوان نخستین تجربه دولت‌داری ملی جایگاه ویژه‌ای دارد.

جمهوری خلق آذربایجان که توسط محمدامین رسول‌زاده پایه‌گذاری شد، نخستین جمهوری پارلمانی و نخستین نمونه دولت دموکراتیک، حقوقی و سکولار در جهان ترک و اسلام بود.

نخستین رئیس دولت موقت آذربایجان نیز فتحعلی‌خان خویسکی بود. شورای ملی پس از ۱۰ روز فعالیت در تفلیس، به گنجه منتقل شد. تنها در سپتامبر ۱۹۱۸ و پس از پاکسازی باکو از نیروهای داشناک و روس به رهبری ارتش ترکیه، دولت ملی از گنجه به باکو منتقل شد.

جمهوری مستقل آذربایجان در عمر کوتاه خود دستاوردها و موفقیت‌های بزرگی کسب کرد. این جمهوری برای نخستین بار به زنان حق رأی داد و برابری زن و مرد را تضمین کرد. همچنین تشکیل ارتش ملی، پول ملی، بانک ملی، برگزاری انتخابات آزاد، گسترش روابط بین‌المللی، به رسمیت شناخته شدن استقلال آذربایجان از سوی جامعه جهانی، حفظ تمامیت ارضی کشور و اجرای اصلاحات اقتصادی از جمله اقدامات مهم آن بود.

نخستین کشوری که جمهوری دموکراتیک آذربایجان را به‌طور رسمی به رسمیت شناخت، دولت عثمانی بود (۴ ژوئن ۱۹۱۸).

در ۹ نوامبر ۱۹۱۸ نیز به پیشنهاد محمدامین رسول‌زاده، پرچم سه‌رنگ جمهوری دموکراتیک آذربایجان تصویب شد. پیش از آن، پرچم این جمهوری به رنگ قرمز بود.

جمهوری دموکراتیک آذربایجان تنها توانست ۲۳ ماه در شرایط پیچیده و دشوار سیاسی و اجتماعی فعالیت کند. متأسفانه این جمهوری پیش از رسیدن به دو سالگی، هدف حمله بلشویک‌ها قرار گرفت و به‌طور موقت سقوط کرد. اتحاد جماهیر شوروی آذربایجان را به اجبار به قلمرو خود ضمیمه کرد. با وجود سرنگونی به دست بلشویک‌ها، اندیشه استقلال از بین نرفت و آذربایجان در سال ۱۹۹۱ و پس از فروپاشی امپراتوری شوروی، بار دیگر استقلال خود را اعلام کرد.