چهار ماه پس از کشتهشدن علی خامنهای، جمهوری اسلامی روز جمعه ۱۱ تیر ۱۴۰۵ مراسم رسمی تشییع و ادای احترام به پیکر او را در مصلای تهران برگزار کرد؛ مراسمی که به صحنهای گسترده از عزاداری حکومتی، آیین مذهبی و نمایش قدرت سیاسی تبدیل شد.
به گزارش Axar.az، در این مراسم، مقامهای ارشد جمهوری اسلامی، فرماندهان نیروهای مسلح و شماری از مهمانان خارجی حضور داشتند.
تصاویر منتشرشده از رسانههای حکومتی نشان میدهد که مقامها در برابر تابوت خامنهای و تعدادی از اعضای خانواده کشتهشدهاش ادای احترام میکنند؛ تصاویری که بهسرعت به محور اصلی تبلیغات رسمی تبدیل شد.
ناظران سیاسی این مراسم را تلاشی برای بازسازی اقتدار جمهوری اسلامی پس از مرگ خامنهای ارزیابی میکنند؛ رهبری که مرگش ضربهای سنگین به ساختار قدرت جمهوری اسلامی وارد کرد و اکنون حکومت میکوشد با استفاده از نمادهای مذهبی و ادبیات شهادت، روایت شکست را به روایتی از مظلومیت، مقاومت و تداوم نظام تبدیل کند.
همزمانی این مراسم با فضای محرم، به حکومت امکان داده تا بار دیگر از زبان عاشورا، شهادت و دشمن خارجی برای بازتعریف مرگ خامنهای بهره بگیرد. در روایت رسمی، او بهعنوان «شهید» معرفی میشود؛ روایتی که به گفته منتقدان، تلاشی برای کمرنگ کردن نقش او در دههها سرکوب، اعدام، محدودیتهای اجتماعی و بحرانهای سیاسی و اقتصادی کشور است.
در حالی که رسانههای حکومتی بر حضور گسترده جمعیت تأکید میکنند، منتقدان میگویند بخش مهمی از این حضور نتیجه سازماندهی دولتی، بسیج نهادهای حکومتی، تعطیلی ادارات و فشارهای اداری بوده است؛ مسئلهای که بار دیگر بحث مشروعیت اجتماعی جمهوری اسلامی را به میان کشیده است.
تحلیلگران معتقدند تشییع خامنهای بیش از آنکه صرفا مراسم خاکسپاری یک رهبر باشد، آزمونی برای جمهوری اسلامی در دوران پس از اوست؛ تلاشی برای نشان دادن انسجام، کنترل خیابان و تداوم ساختار قدرت در شرایطی که شکافهای سیاسی و اجتماعی بیش از گذشته آشکار شده است.