تصمیمی که چند روز پیش در جمهوری آذربایجان درباره ممنوعیت استفاده از برخی عناصر پوششی مغایر با یکسانی لباس مدارس و همچنین اصل سکولار بودن آموزش عمومی امضا شد، این پرسش را مطرح کرده است که آیا نمونه مشابهی در کشورهای ترکزبان و مسلمان وجود دارد؟
به گزارش Axar.az، در جمهوری ترک قبرس شمالی که ترکیه از آن با عنوان «وطن کوچک» یاد میکند و بسیاری از مسائل اقتصادی، اجتماعی و سیاست بینالمللی آن بدون ترکیه قابل تصور نیست، موضوع حجاب در مدارس و مؤسسات آموزش عالی در سال ۲۰۲۵ به بحثی جدی تبدیل شد.
تا مارس–آوریل ۲۰۲۵، استفاده از نمادهای دینی، از جمله روسری و حجاب/توربان، در مدارس و دبیرستانها ممنوع بود.
در مارس ۲۰۲۵، شورای وزیران با اصلاح آییننامه انضباطی، به دانشآموزان دبیرستانی اجازه داد، مشروط بر اینکه لباس فرم مدرسه را بهطور کامل نپوشانند، متناسب با اعتقادات خود از پوشش سر استفاده کنند. در مدارس متوسطه نیز تصمیمگیری به مدیریت مدرسه واگذار شد. پوششهایی که تمام صورت را میپوشانند، مانند نقاب، برقع و پوششهای مشابه، همچنان ممنوع باقی ماندند.
با این حال، در ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۵، دیوان عالی این اصلاحیه آییننامه را مغایر قانون اساسی تشخیص داد و آن را لغو کرد. در نتیجه، وضعیت به شرایط پیش از مارس ۲۰۲۵ بازگشت و استفاده از نمادهای دینی و حجاب در مدارس متوسطه ممنوع شد.
در قزاقستان نیز از سال ۲۰۱۶، بر اساس مقررات وزارت آموزش درباره لباس فرم مدارس، استفاده از عناصر پوششی نشاندهنده وابستگی دینی، از جمله حجاب، ممنوع شده است. این مقررات هم شامل دانشآموزان و هم معلمان میشود.
این ممنوعیت در سال ۲۰۲۳ سختگیرانهتر شد و در سال ۲۰۲۶ وزارت آموزش اعلام کرد مدارسی که از این مقررات پیروی نکنند، ممکن است با لغو مجوز فعالیت روبهرو شوند.
ازبکستان از سال ۲۰۱۸ استفاده از عناصر پوششی نشاندهنده وابستگی دینی، از جمله حجاب، را در مدارس متوسطه ممنوع کرده و استفاده از روسری دینی در محیط مدارس مجاز نیست. در سال ۲۰۲۱، بهعنوان استثنا، استفاده از «رومول» سفید یا روشن به سبک سنتی ــ روسریای که پشت گردن بسته میشود ــ و همچنین «دوپی»، کلاه سنتی، مجاز شد.
قرقیزستان تنها کشور منطقه معرفی شده که ممنوعیت رسمی حجاب ندارد. در مدارس این کشور استفاده از حجاب مجاز است، هرچند در برخی مناطق درباره مقررات لباس فرم اختلافهایی وجود داشته است. در سالهای اخیر نقاب ممنوع شده، اما نسبت به حجاب ساده رویکرد متفاوتی وجود دارد.
در ترکمنستان، پوشش دانشآموزان بهشدت از سوی دولت تنظیم میشود و لباس سنتی تعیینشده از سوی دولت مورد استفاده قرار میگیرد. حجاب عملاً پذیرفته نیست و افراد، از جمله معلمان و دانشآموزان زن، باید مطابق الگوی پوششی تعیینشده از سوی دولت لباس بپوشند.
در جمهوری تاتارستان روسیه ممنوعیت مستقیمی در سطح دولتی برای استفاده از حجاب یا روسری ساده در مدارس وجود ندارد. با این حال، از سال ۲۰۱۳ مدارس ملزم به رعایت پوشش سکولار هستند.
تاجیکستان نیز از سال ۲۰۰۷ استفاده از حجاب، و همچنین دامن کوتاه، را در مدارس و دانشگاهها ممنوع کرده است. در سال ۲۰۲۴، واردات، فروش، تبلیغ و استفاده از پوششهایی که «بیگانه با فرهنگ ملی» تلقی میشوند، ممنوع شد و برای نقض این مقررات نیز جریمههای سنگینی در نظر گرفته شده است.
دختران و زنان محجبه در تاجیکستان هنگام ورود به نهادهای دولتی، از جمله مدارس، با محدودیتهایی مواجه هستند.