در طول اشغال قره باغ، ارمنستان تلاش کرد هم روند مذاکرات و هم تبلیغات در سطح بین المللی را بر روی یک دروغ بنا کند: گروه های مسلح در قره باغ یک "ارتش دفاع از خود" هستند، ایروان هیچ نفوذی بر رژیم جعلی ندارد، آنها به اصطلاح "دولت" هستند که مستقل عمل می کنند.

هدف از این دروغ این بود که مذاکرات قره باغ را بر اساس اصل «خودمختاری» بنا کند و «استقلال» رژیم جعلی را در سطح بین المللی پذیرفته شود. این دروغ ارمنستان جواب نداد: نه روند مذاکره بر اساس اصل «خود تعیینی» بود، نه رژیم جعلی به عنوان «طرف» پذیرفته شد و نه رویاهای آنها مبنی بر پذیرش «مستقل» محقق شد. زیرا اگرچه آنها با حمایت دیاسپورا/لابی ارمنی توانستند وضعیت موجود مبتنی بر اشغال قره باغ را در سطح بین المللی بپذیرند، اما این دروغ که رژیم جعلی «مستقل» نیست در حقوق بین الملل رد شد. حتی اگر جامعه جهانی نمی خواست به واقعیت اشغال پایان دهد، باید واقعیت را می دید:

- اگرچه رژیم به اصطلاح در خانکندی "نمایش انتخاباتی" برگزار کرد، اما انتصابات از ایروان انجام شد.

- منابع مالی رژیم به اصطلاح همیشه از بودجه دولتی ارمنستان جدا شده است و این امر حتی پس از جنگ ۴۴ روزه نه مخفیانه، بلکه به طور رسمی انجام شد: ۵۳۸ میلیارد درام (۱.۳ میلیارد دلار) رسماً از بودجه دولتی ارمنستان طی سال های ۲۰۲۰-۲۰۲۳ به گروه جدایی طلب در خانکندی داده شد.

- واحدهای مسلح غیرقانونی در قره باغ با هزینه سربازان وظیفه از ارمنستان تشکیل می شوند، به اصطلاح "فرماندهان" نیز تابع نیروهای مسلح ارمنستان بودند: "خدمات نظامی" غیرقانونی پسر نیکول پاشینیان، آشوت پاشینیان در قره باغ مستقیما توسط نخست وزیر ارمنستان تایید می شود. نخست وزیر ارمنستان با لغو اعزام سربازان وظیفه از ارمنستان به قره باغ پس از جنگ ۴۴ روزه به این امر اذعان کرد.

- در جنگ ۴۴ روزه طرف متخاصم نه رژیم جعلی بلکه ارمنستان بود و ارتش توسط رئیس ستاد ارتش اونیک گاسپاریان رهبری می شد و تصمیمات توسط نیکول پاشینیان گرفته می شد که حتی همسرش آنا آکوپیان را غیرقانونی به خاک آذربایجان فرستاد:

این واقعیت که ارمنستان حدود ۱۰۰۰۰ تلفات در جنگ متحمل شد، و بازگشت واحدهای مسلحی که پس از جنگ از قره باغ به ارمنستان خارج شدند، نمونه‌های واقعی از عمل نکردن "مستقل" رژیم جعلی است.

چنین حقایقی برای رد به اصطلاح "استقلال" رژیم جعلی قره باغ و "ارتش دفاعی" گروه های مسلح غیرقانونی در آذربایجان کافی است. علیرغم همه این حقایق، تصادفی نیست که رهبری ارمنستان همچنان همان ادعاها را به اشکال مختلف ادامه می دهد: اگر در دوران اشغال، هدف آنها پذیرش "استقلال" رژیم جعلی بود، اکنون سعی می کنند از مسئولیت جنایات جنگی علیه آذربایجان اجتناب کنند.

با این حال، اعترافات شهروند ارمنی، آرائیک آروتیونیان، که به اصطلاح رژیم جعلی را رهبری می کرد و متهم به جنایات جنگی بود، در آخرین دادگاه، ایروان رسمی را در برابر واقعیت ها قرار داد.

شهادت آرائیک آروتیونیان در مورد آنچه در آستانه جنگ ۴۴ روزه رخ داد، همه چیز را پذیرفته است:

- رزمایش «ارتش جعلی قره باغ» به رهبری اونیک گاسپاریان، رئیس ستاد ارتش ارمنستان انجام شد و در ارمنستان تصمیماتی برای حمله به عمق آذربایجان اتخاذ شد.

- «ارمنستان مسئول امنیت ارامنه در قره باغ است. نیروهای مسلح ارمنستان، "ارتش دفاع قره باغ" نیز در آنجا بودند. بنابراین، ارمنستان مسئول مسائل مربوط به امنیت است.

- اونیک گاسپاریان (رئیس ستاد ارتش ارمنستان) به من گفت که فرودگاه آذربایجان هدف اصلی ماست و باید آن اهداف را نابود کنیم. گفته شد باید چنین تصوری ایجاد شود، طوری رفتار کنیم که انگار این ضربات را قره باغ وارد می کند.

- اگرچه هاروتونیان می خواست نامه ای به رئیس جمهور الهام علی اف بفرستد، اما پاشینیان این اجازه را نداد: «در ۱۸ اکتبر با نیکول پاشینیان تماس گرفتم و گفتم که حاضرم به رئیس جمهور آذربایجان نامه ای درباره توقف جنگ بنویسم... در پایان ۱۹ اکتبر با من تماس گرفت و گفت که جنگ ادامه دارد.

- «فرمانده» «ارتش دفاع قره باغ» تابع رئیس ستاد کل ارتش جمهوری ارمنستان بود. من «فرماندهی نظامی» را تعیین و عزل نکردم، چون اختیار این کار را نداشتم. برای چندین دهه، "ارتش قره باغ" به عنوان یک ارتش جداگانه عمل نمی کرد. پرونده جنایی در ارمنستان علیه فرمانده «ارتش قره باغ» تشکیل شده است. اگر از من اطاعت می کردند، در قره باغ علیه او پرونده جنایی تشکیل می شد».

بیانیه آرائیک آروتیونیان تصدیق این است که دولت ارمنستان مسئول مستقیم تمام جنایات ارتکابی علیه آذربایجان در قره باغ است.