نقشه مشهور «Hereford Mappa Mundi» یکی از عجیب‌ترین و بزرگ‌ترین نقشه‌های جهان در قرون وسطی به شمار می‌رود که تا امروز باقی مانده است. این نقشه با طول ۱.۵۹ متر و عرض ۱.۳۴ متر، حدود سال ۱۳۰۰ میلادی ترسیم شده و نگاه تاریخی، جغرافیایی و اجتماعی مسیحیان اروپایی آن دوران به جهان را نشان می‌دهد. این اثر اکنون در کلیسای جامع هرفورد انگلستان نگهداری می‌شود.

سازنده این نقشه کشیشی به نام ریچارد دِ هالدینگهام بوده که نامش در گوشه پایین سمت چپ نقشه حک شده است.

در این نقشه به جغرافیای تاریخی آذربایجان، از جمله آلبانیای قفقاز و آتورپاتکان نیز اشاره شده است.

آلبانیا در شرق کوه‌های قفقاز و غرب دریای خزر، در محدوده شمال‌شرقی آذربایجان امروزی، به تصویر کشیده شده است. در توضیحات نقشه آمده:

«در آن سوی دریای خزر، مردم آلبانیا زندگی می‌کنند؛ مردمانی که با موهای سفید متولد می‌شوند و چشمانشان شب را بهتر از روز می‌بیند. همچنین سگ‌های عظیم و وحشی‌ای در آنجا پرورش می‌یابند که قادرند گاوها و شیرها را بدرند. در کوهستان نیز گریفون‌های عظیم از معادن طلا و سنگ‌های قیمتی محافظت می‌کنند.»

در نزدیکی نام آلبانیا، در دامنه‌های شمالی قفقاز، به حضور زنان جنگجوی افسانه‌ای «آمازون» نیز اشاره شده است.

آتورپاتکان نیز در این نقشه به‌عنوان نام تاریخی آذربایجان جنوبی ثبت شده و در منابع قرون وسطی با نام «آتروپاتنه» یا «ماد آتورپاتنه» شناخته می‌شد.

در توصیف این منطقه آمده است:«سرزمین ماد که نام خود را از مدوس، پسر اژه گرفته است. مردم این دیار تیراندازانی ماهر و سوارکارانی شجاع هستند که هنگام تاختن با اسب می‌توانند به عقب تیراندازی کنند. این سرزمین کوهستانی و حاصلخیز است.»

توانایی تیراندازی به عقب هنگام اسب‌سواری، از تاکتیک‌های معروف سوارکاران ترک بوده که اروپاییان را شگفت‌زده می‌کرد.

در این نقشه نام «سکاها» نیز با حروفی بزرگ در شمال قفقاز و شرق دریای خزر دیده می‌شود؛ موضوعی که نشان می‌دهد اروپاییان بسیاری از اقوام کوچ‌نشین و جنگجو از قفقاز تا آلتای را با عنوان کلی «قبایل سکایی» می‌شناختند.

نکته قابل توجه این است که در نقشه، به‌جای اشاره به ایلخانان، سلجوقیان یا قبایل ترک حاکم بر قفقاز، از نام‌های باستانی مانند آلبانی‌ها، مادها، هیرکانی‌ها و سکاها استفاده شده است؛ نام‌هایی که برای اروپاییان نماینده یک جغرافیای قومی گسترده بودند.