امروزه از ۶۰۹ دشت ایران ۴۰۹ دشت به مرحله بحرانی رسیده و توسعه بهره برداری از منابع آب زیر زمینی در آنها ممنوع شده و ۱۲ دشت دیگر نیز در انتظار تصویب برای قرار گرفتن در فهرست دشت‌های ممنوعه هستند.

به گزارش Axar.az، به نقل از ایسنا، دکتر بهروز گتمیری استاد دانشگاه تهران در "سمینار معرفی اسناد سیاستی پیشنهادی فرهنگستان علوم در خصوص کاهش مخاطرات زلزله، سیل و فرونشست زمین در کشور" که به صورت وبینار در محل فرهنگستان علوم برگزار شد، گفت: فرونشست را تابع دو عامل "استعداد ذاتی خاک" و "تحریک کننده‌ها" دانست و در این باره توضیح داد: استعداد ذاتی، وابسته به جنس و بافت و میزان تخلخل خاک و عامل تحریک کننده شامل برداشت آب از آبخوان‌ها و سفره‌های زیر زمینی و نفتی می‌شود.

گتمیری، نمونه این رخداد را نشست ۱۱ متری در دریای شمال عنوان کرد که به دلیل برداشت نفت و جایگزین کردن آن با آب به عنوان یک مایع تر کننده موجب این رخداد شده است.

گتمیری، با تاکید بر اینکه میزان برداشت آب‌های زیر زمینی در دنیا ۶۰ درصد و در ایران ۹۰ درصد است، خاطر نشان کرد: از حدود یک میلیون و ۲۴ هزار چاه حفر شده برای استخراج آب زیر زمینی در ایران، مجموع چاه‌های غیر مجاز کشور به حدود ۴۲۲ هزار حلقه رسیده که از این تعداد ۱۶۰ هزار حلقه چاه بعد از سال ۸۵ حفر شده است.

وی ادامه داد: از مجموع حدود ۶۰۱ هزار حلقه چاه دارای پروانه و مجاز، ۵۰۰ هزار حلقه مربوط به بخش کشاورزی است. کل تخلیه مجاز و غیر مجاز چاه‌ها حدود ۴۹ میلیارد متر مکعب در سال است که از این مقدار ۴۰۸۰۰ میلیون متر مکعب مربوط به بخش کشاورزی، ۲۵۱۴ میلیون متر مکعب سهم بخش صنعت و ۵۷۳۸ میلیون متر مکعب سهم بخش شرب و بهداشت و خدمات شهری می‌شود.

وی با اشاره به اضافه برداشت آب در ۵ دهه اخیر از ذخیره آب استاتیک آبخوان‌ها گفت: حجم اضافه برداشت حدود ۱۴۳ میلیارد متر مکعب است که حدود ۹۰ میلیارد متر مکعب آن متعلق به ۳۰ سال اخیر می‌شود و این حجم از گستره اضافه برداشت از منابع آب زیر زمینی، موجب فرونشست زمین در ۴۲۱ دشت از ۶۰۹ دشت ایران شده است

این محقق دانشگاهی خاطر نشان کرد: امروزه از ۶۰۹ دشت ایران ۴۰۹ دشت به مرحله بحرانی رسیده و توسعه بهره برداری از منابع آب زیر زمینی در آنها ممنوع شده و ۱۲ دشت دیگر نیز در انتظار تصویب برای قرار گرفتن در فهرست دشت‌های ممنوعه هستند.