«در توفان‌های غبار و نمک، با یک معضل پیچیده چند‌بعدی و دارای آثار مخرب متعدد زیست‌محیطی، اقتصادی و اجتماعی روبه‌رو هستیم. آثاری که فقط محدود به نواحی پیرامونی دریاچه نخواهد شد و می‌تواند چندین استان کشور را با چالش‌های جدی مواجه کند.»

به گزارش Axar.az، محمدمسعود تجریشی، رییس اتاق فکر تغییر اقلیم و محیط‌ زیست فرهنگستان علوم روز شنبه ۱۴ بهمن این مطلب را درباره وضعیت دریاچه ارومیه در گفت‌وگو روزنامه شرق گفت.

این روزنامه از قول او نوشت که این آب‌گیر سال‌هاست تبدیل به دریاچه‌ای فصلی شده است.

تجریشی تاکید کرد در چند سال گذشته حتی پایه‌ای‌ترین آمار دریاچه ارومیه یعنی تراز آن منتشر نمی‌شود.

تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهند مساحت دریاچه ارومیه از سه‌ هزار ‌و ۱۴۴ کیلومتر‌ مربع در بهمن سال ۱۳۹۸ هر سال به طور مداوم کاهش پیدا کرده و در بهمن امسال به ۱۹۲ کیلومتر مربع رسیده است.

به گفته این استاد دانشگاه، احیای دریاچه ارومیه هنگامی اتفاق می‌افتد که این دریاچه دوباره دائمی شود و برای این کار باید دست‌کم سه‌ هزار و ۴۲۶ میلیون مترمکعب آب به آن برسد. اکنون تنها ۴۰ درصد از این آب مورد نیاز، از ورودی طبیعی روخانه‌ها و بارش‌های فصلی تامین می‌شود.

تجریشی با اشاره به طرح‌های احیای دریاچه ارومیه گفت که ۳۰ درصد از حقابه مورد نیاز آن باید با صرفه‌جویی از مصارف آب سطحی کشاورزی حوضه آبریز تامین شود و برای ۳۰ درصد باقی‌مانده، باید سراغ منابع جدیدی چون پساب تصفیه ‌شده فاضلاب رفت.

اواسط دی ماه امسال تصاویری از شروع پروژه مالچ‌پاشی در سواحل دریاچه ارومیه در عجب‌شیر منتشر و منجر به بروز نگرانی شد.

همان زمان روزنامه پیام ما در گزارشی نوشت دریاچه برای احیا به ۳/۴ میلیارد متر مکعب آب نیاز دارد و وعده‌های مسوولان روی دو میلیارد مترمکعب است و همین تفاوت، باعث شده راهکار مالچ‌پاشی در برخی پهنه‌ها و آب‌رسانی در بقیه مناطق مدنظر قرار گیرد تا جلوی ریزگردها گرفته شود.

پیش از این علی علیزاده، رییس هیات مدیره کانون وکلای دادگستری استان آذربایجان غربی از اعلام جرم این کانون علیه مسببان خشک شدن دریاچه ارومیه خبر داده بود.

به گفته او، اتهام‌های مطرح شده شامل ترک فعل، سهل‌انگاری، تخریب منابع آبی، عدم تخصیص حقابه، برداشت‌‌های غیرمجاز، حفر چاه‌های غیرمجاز، توسعه کشاورزی سنتی و اجرا نکردن طرح‌های مدرن کشاورزی منطبق با تغییرات اقلیمی است

پیامدهای خشک شدن دریاچه ارومیه و دیگر تالاب‌ها

در سال‌های اخیر گزارش‌ها و هشدارهایی درباره تبعات خشک‌ شدن دریاچه ارومیه، ایجاد بستری برای توفان و وقوع ریزگرد در منطقه منتشر شده است. موضوعی که تجریشی هم به آن اشاره کرد و گفت چون بستر دریاچه ارومیه نمکی است، نگرانی‌ها چندین برابر می‌شود.

او تاکید کرد: «در توفان‌های غبار و نمک، با یک معضل پیچیده چند‌بعدی و دارای آثار مخرب متعدد زیست‌محیطی، اقتصادی و اجتماعی روبه‌رو هستیم. آثاری که فقط محدود به نواحی پیرامونی دریاچه نخواهد شد و می‌تواند چندین استان کشور را با چالش‌های جدی مواجه کند.»

طرح حفاظت از تالاب‌های ایران ۱۸ سال قبل در همکاری بین سازمان حفاظت محیط زیست ایران، صندوق تسهیلات محیط زیست جهانی(GEF) و برنامه توسعه ملل متحد(UNDP) کار خود را شروع کرد اما با گذشت دو دهه، از سرنوشت آن یا توقفش اطلاعی در دست نیست.

اعتراض‌ها به خشک شدن دریاچه ارومیه و دیگر تالاب‌ها در شرایطی است که مقام‌های جمهوری اسلامی این اتفاق را «امری عادی» در جهان خوانده و در مورد احیای آن‌ها به امیدواری برای «بارش باران در پاییز» بسنده می‌کنند.