این مطالعه هشدار می‌دهد زمانی که «چانه‌زنی، تظاهر، ریاکاری و چاپلوسی» معیار ارتقا باشد، سیستم اداری به‌تدریج گرفتار چرخه‌ای می‌شود که در آن افراد توانمند کنار زده و فرصت‌طلبان بر ساختار مسلط می‌شوند؛ وضعیتی که اعتماد اجتماعی را به‌شدت تهدید می‌کند.

به گزارش Axar.az، پژوهشی تازه در دانشگاه فردوسی مشهد نشان می‌دهد «رفتار شارلاتانی» در ادارات دولتی ایران به شکلی سازمان‌یافته در حال گسترش است؛ رفتاری مبتنی بر ظاهرسازی، آمارسازی، فریب سازمانی و حفظ تصویر ساختگی که عملکرد دستگاه‌ها را از درون مختل و اعتماد عمومی را تضعیف می‌کند.

این پژوهش که توسط محرم ابراری رومنجان و سه عضو هیات علمی دانشکده علوم اداری و اقتصادی انجام شده و در نشریه «حکمرانی و توسعه» منتشر شده است، بر اساس مصاحبه با ۱۶ کارمند و مدیر دولتی، چهار چهره اصلی این پدیده را تشریح می‌کند: اعتمادآفرینی کاذب، تحریف واقعیت، فریب و اقناع‌نمایی، و ساخت تصویر مثبت ساختگی.

مطابق یافته‌ها، کارکنان شارلاتان با متخصص‌نمایی، تظاهر به تعهد، استفاده از ظواهر مذهبی و بزرگ‌نمایی توانمندی‌ها برای خود اعتبارسازی می‌کنند. این افراد برای پیشبرد منافع شخصی، آمارسازی و گزارش‌های صوری ارائه می‌دهند و با حرف‌سازی، وعده‌های توخالی، تملق و زیرآب‌زنی مسیر ارتقا را هموار می‌کنند.

پژوهشگران می‌گویند این الگو باعث بی‌اعتنایی به شایسته‌سالاری، حاشیه‌نشینی نیروهای متخصص، تضعیف کیفیت حکمرانی و فرسایش مشروعیت نظام اداری می‌شود. به باور نویسندگان مقاله، نبود شفافیت، رانت، باندبازی، قبیله‌گرایی و سیاست‌کاری مهم‌ترین عوامل تقویت رفتارهای شارلاتانی در سازمان‌های دولتی هستند.