عذرخواهی مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، در ارتباط با حملاتی که به کشورهای همسایه انجام شده و همچنین اظهارات او مبنی بر این‌که در صورت نبود تهدیدی علیه ایران، دیگر حمله‌ای صورت نخواهد گرفت، بحث‌هایی را برانگیخته است.

به گزارش Axar.az، این‌که پزشکیان نام کشوری را به طور مستقیم ذکر نکرده، باعث شده ادعاهایی مطرح شود مبنی بر این‌که او اساساً منظورش جمهوری آذربایجان نبوده است.

در واقع، دلایلی وجود دارد که نشان می‌دهد پزشکیان بیشتر کشورهای عربی و دولت‌های خلیج را مخاطب قرار داده است. زیرا حمله ایران به زیرساخت‌های غیرنظامی کشورهای خلیج تکذیب نمی‌شود و این هم اتفاق نادری نیست. از ۲۸ فوریه، پس از آغاز حملات نیروهای آمریکا و اسرائیل به ایران، تهران به کشورهای عربی همسایه، به‌ویژه کشورهایی که حریم هوایی خود را برای دشمنان ایران باز کرده‌اند و در خاکشان پایگاه‌های آمریکا وجود دارد، حمله می‌کند.
اما روز گذشته، پزشکیان در گفت‌وگوی تلفنی با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، حمله به نخجوان را قاطعانه تکذیب کرده و آن را کار کسانی دانسته بود که می‌خواهند روابط دو کشور را تخریب کنند.
همان‌طور که دیده می‌شود، پزشکیان حمله به زیرساخت‌های غیرنظامی کشورهای عربی را تأیید می‌کند، اما حمله به آذربایجان را تکذیب می‌کند. از این نظر، کسانی که ادعا می‌کنند عذرخواهی او خطاب به آذربایجان نبوده، استدلال‌هایی دارند.
اما در اینجا نکات دیگری نیز وجود دارد. رئیس‌جمهور الهام علی‌اف در نشست شورای امنیت درباره حمله به نخجوان اعلام کرد که ایران درخواست کرده بود دیپلمات‌هایش از لبنان تخلیه شوند و رئیس‌جمهور آذربایجان بلافاصله دستور داده بود هواپیما فرستاده شود و تمام هزینه‌ها نیز از سوی آذربایجان پرداخت شود.
در عین حال، الهام علی‌اف تنها رئیس‌جمهوری است که در مراسمی که در سفارت ایران به مناسبت درگذشت رهبر ایران برگزار شده بود، شرکت کرد. علی‌اف این موضوع را نیز در نشست به طور ویژه مورد تأکید قرار داد.
پیش از این، در اول مارس، عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران نیز با همتای آذربایجانی خود جیحون بایراموف تماس تلفنی گرفته بود. پس از این تماس، بایراموف با بسیاری از همتایان خود گفت‌وگوهایی را آغاز کرده بود. دقیقاً در همان زمان بود که وقتی مسعود پزشکیان گفت «کشورهایی در منطقه هستند که می‌خواهند برای حل مسئله میانجی‌گری کنند»، بدون تردید ترکیه و آذربایجان را نیز در نظر داشت.
روشن است که میان دولت ایران، کابینه یا به عبارت دیگر تیم پزشکیان و نخبگان سیاسی آذربایجان روابط خوبی وجود دارد و آذربایجان نیز تلاش می‌کند کمک‌های سیاسی و دیپلماتیک ارائه دهد.
حتی رئیس‌جمهور الهام علی‌اف با در نظر گرفتن همه خطرات، توانست به عنوان تنها رئیس‌جمهوری که به سفارت ایران رفت در تاریخ ثبت شود، با وجود این‌که روابط بسیار بالایی با آمریکا و اسرائیل دارد و هم ترامپ و هم نتانیاهو همواره احترام زیادی به علی‌اف نشان داده‌اند. ترامپ نیز یکی از دو رهبری است که با کشیدن شخصی صندلی برای او در کاخ سفید، احترام خود را آشکارا نشان داده است.
دلیل واکنش بسیار تند، عصبی و با عباراتی سنگین از سوی الهام علی‌اف نیز همین است: او با در نظر گرفتن احتمال ایجاد شکاف در روابط با آمریکا، چنین ژست بزرگی انجام می‌دهد، اما در مقابل حمله‌ای به نخجوان رخ می‌دهد.
در همین حال، بسیاری با تکیه بر روابط شخصی سطح بالای پزشکیان و الهام علی‌اف تعجب می‌کنند که چرا رئیس‌جمهور ایران درباره این حادثه تماس تلفنی نگرفته است.
اما به نظر می‌رسد کسی توجه نمی‌کند که ممکن است ابتکار تماس از سوی پزشکیان با پاسخ منفی آذربایجان مواجه شود. زیرا در ۵ مارس، چند ساعت پس از حمله، عباس عراقچی با بایراموف تماس گرفته و اعلام کرده بود که درباره این حادثه تحقیقاتی آغاز شده است.
دقیقاً از همین زاویه باید اظهارات امروز پزشکیان بررسی شود. پزشکیان سخنانش را با عبارت «دیروز» آغاز می‌کند. یعنی شورای رهبری موقت پس از حمله پهپادی به نخجوان تشکیل جلسه داده و تصمیمی گرفته است. اگر واقعاً منظور آذربایجان نبود، چرا شورای رهبری موقت دیروز ــ ۶ مارس ــ یعنی تنها یک روز پس از حمله به فرودگاه نخجوان تصمیم گرفت؟
پزشکیان می‌گوید: «بیایید همه اختلاف‌ها، نگرانی‌ها و دلخوری‌های میان خود را کنار بگذاریم.»
در اینجا تا حد زیادی پیام مستقیماً به آذربایجان خطاب شده است.
عبارت «حملات به‌طور مستقل توسط نیروهای مسلح ایران انجام شده است» نیز به احتمال زیاد کاملاً خطاب به آذربایجان بیان شده است.
گویی از آذربایجان خواسته می‌شود دلخوری را کنار بگذارد و توضیح داده می‌شود که او از حمله پهپادی بی‌خبر بوده و ارتش یا سپاه پاسداران که عملاً ایران را اداره می‌کند، این اقدام را به ابتکار خود انجام داده‌اند.
این‌که پزشکیان اعلام می‌کند تصمیم شورای رهبری موقت را اعلام می‌کند نیز تصادفی نیست. او به‌طور غیرمستقیم اعلام کرد که اختیار اداره ایران، به‌ویژه راهبردهای نظامی، در دست او نیست.
و جالب این‌که مدت کوتاهی پس از این سخنان پزشکیان، حمله‌ای به فرودگاه دبی رخ داد. این واقعیت نشان می‌دهد که در ایران مشکل مدیریت وجود دارد.
پزشکیان شاید به همین دلیل نیز در تماس گرفتن با علی‌اف تردید داشته باشد: اگر وعده‌ای بدهد، ممکن است سپاه همان وعده را حتی یک ساعت بعد بر هم بزند.