اعلام تفاهم اولیه میان آمریکا و جمهوری اسلامی از سوی دونالد ترامپ، موجی از واکنشهای بینالمللی را به دنبال داشته است؛ واکنشهایی که از استقبال محتاطانه تا نگرانیهای امنیتی و سیاسی را در بر میگیرد.
به گزارش Axar.az، بر اساس اطلاعات منتشرشده در رسانههای جهانی، این تفاهم شامل توقف فوری تنشها، بازگشایی تنگه هرمز و آغاز یک دوره ۶۰ روزه مذاکرات برای رسیدن به توافق نهایی است.
با این حال، نبود متن رسمی و جزئیات روشن، باعث شده بسیاری از کشورها بر ضرورت شفافیت و ضمانت اجرایی تأکید کنند.
سازمان ملل، قطر و پاکستان از نخستین بازیگرانی بودند که از این تفاهم استقبال کردند و آن را گامی مهم برای جلوگیری از گسترش بحران در خاورمیانه دانستند. این کشورها بر نقش دیپلماسی در مهار تنشها و جلوگیری از اختلال در بازار انرژی و مسیرهای کشتیرانی تأکید کردهاند.
در اروپا، بریتانیا، فرانسه، آلمان و ایتالیا ضمن استقبال از کاهش تنش، هشدار دادهاند که هرگونه توافق باید مانع دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای شود. این کشورها همچنین بر نقش آژانس بینالمللی انرژی اتمی در نظارت و راستیآزمایی تعهدات تهران تأکید کردهاند.
ژاپن، امارات و دیگر کشورهای وابسته به امنیت انرژی نیز تمرکز خود را بر تضمین آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز گذاشتهاند و اجرای عملی مفاد توافق را برای ثبات بازارهای جهانی حیاتی دانستهاند.
در مقابل، اسرائیل و شماری از منتقدان در آمریکا نسبت به این تفاهم ابراز تردید کردهاند. تلآویو نگران است که توافق بدون محدودسازی کامل برنامه هستهای و شبکههای نیابتی جمهوری اسلامی، به تقویت موقعیت منطقهای تهران منجر شود. در واشینگتن نیز مخالفان خواستار انتشار جزئیات و روشنشدن امتیازهای متقابل شدهاند.
در مجموع، هرچند تفاهم اعلامشده امیدها برای کاهش خطر درگیری مستقیم را افزایش داده، اما نبود شفافیت و اختلاف دیدگاه میان بازیگران اصلی نشان میدهد مسیر رسیدن به یک توافق پایدار همچنان پیچیده و حساس باقی مانده است.