مطبوعات ملی آذربایجان در ۲۲ ژوئیه ۱۸۷۵ با انتشار اولین شماره روزنامه "آکینچی" تأسیس وتا به امروز مسیر دشوار و شرافتمندانه ایی را پشت سر گذاشته است. روزنامه ای که در اواخر قرن نوزدهم در سراسر قفقاز طنین انداز شده بود. ناشر، سردبیر و مصحح این روزنامه، یکی از بنیانگذاران جنبش ملی روشنگری آذربایجان، عالم سرشناس حسن بیگ زردابی بود.
Axar.az، نگاه مختصری به مطبوعات آذربایجان انداخته که تقدیم حضورتان می کنیم.
اگر چه از ۲۲ ژوئیه ۱۸۷۵ تا سپتامبر ۱۸۷۷ تنها ۵۶ شماره از «آکینچی» منتشر شد، اما نقشی بی بدیل در تأسیس و توسعه مطبوعات ملی آذربایجان داشت. «آکینچی» که عمدتاً مأموریت روشنگری را بر عهده داشت، در مدت کوتاهی هم در میان قشر روشنفکر و هم در میان مردم عادی محبوبیت زیادی پیدا کرد. با این حال، نشر «آکینچی» دیری نپایید. روسیه تزاری از نقش روزنامه در آموزش مردم و آشنایی بیشتر آنها با فرآیندهای اجتماعی و سیاسی ناراحت بود و در نهایت انتشار روزنامه را متوقف کرد. با وجود این، روشنفکران برجسته آن زمان در صفحات روزنامه «اکینچی» به ترویج اندیشه های روشنگرانه و دموکراتیک خود پرداخته و تأثیر بسزایی در رشد اندیشه اجتماعی، سیاسی و هنری داشتند.
میرزا فتعلی آخوندزاده، سید عظیم شیروانی، نجف بیگ وزیروف، عسکر آقا گورانی و دیگر روشنفکران سهم زیادی در ایجاد روزنامه ومطبوعات آذربایجان داشتند.
مطبوعات آذربایجان در طول تاریخ همواره منادی آرمانهای اجتماعی ترقی خواه بوده، تحفه خود را برای تحقق آرزوهای ملت مان ادا کرده و نقش بزرگی در تقویت آرمان استقلال و رشد ارزشهای معنوی آن و شکل گیری درک و فرهنگ ملی ایفا داشته است.
توسعه مطبوعات ملی آذربایجان با نام رهبر بزرگ حیدر علی اف مرتبط است. بازگشت دوباره وی به مقام رهبری در سال ۱۹۹۳ مرحله جدیدی را در تاریخ توسعه رسانه های جمعی این کشورگشود.
حیدر علی اف، در سال ۱۹۹۸، سانسور دولتی مطبوعات آذربایجان را لغو کرد و اساس آزادی بیان و مطبوعات در کشور گذاشته شد. این انگیزه ای جدی برای توسعه مطبوعات بود.
در سایه آزادی بیان و مطبوعات در آذربایجان تعداد زیادی روزنامه و مجلات مختلف در جمهوری منتشر می شود و روزنامه نگاری اینترنتی در حال توسعه است. در عصر جدید، توسعه فناوری اطلاعات، مطبوعات آذربایجان را به بخشی از شبکه جهانی اطلاعات تبدیل کرده است.
بر اساس فرمانی که در مارس ۲۰۰۹ توسط الهام علی اف رئیس جمهور آذربایجان امضا شد، صندوق حمایت دولت از رسانه های گروهی زیر نظر رئیس جمهور تأسیس شد. هدف از ایجاد این صندوق، حمایت دولت از رسانه های گروهی، بهبود شرایط آزادی اندیشه، بیان و اطلاعات در آذربایجان می باشد.
تجلیل گسترده از سالگردهای مطبوعات ملی در کشور، کمک به رسانه های گروهی، حمایت از کارکنان مطبوعات، اقدامات برای بهبود وضعیت مسکن و معیشت آنان بخشی از حمایت دولت از مطبوعات می باشد.
رسانه های آذربایجان در هر دو جنگ اول و دوم قره باغ به وظایف خود عمل کردند و منادی پیروزی بزرگ آذربایجان بودند. مطبوعات ما که همواره رسالت تبلیغ حقایق آذربایجان را با موفقیت انجام داده اند، در جنگ ۴۴ روزه میهنی به مبارزه اطلاعاتی علیه تبلیغات دشمن کشورمان کمک کرده و در دوران پس از جنگ نیز به این کار ادامه می دهند. نقش مطبوعات و فعالیت خبرنگاران در انتقال حقایق آذربایجان به جهانیان در جنگ چهل و چهار روزه میهنی و پس از جنگ بسیار ستودنی بود.
امسال به دستور الهام علیاف رئیس جمهور آذربایجان در چارچوب «سال حیدر علی اف» و به مناسبت یکصد و چهل و هشتمین سالگرد مطبوعات ملی آذربایجان، ۲۲ تا ۲۳ ژوئیه، مجمع جهانی رسانه با موضوع «رسانه های نوین در انقلاب صنعتی چهارم» درشوشا برگزار می شود.