بالا

امروز در تاریخ

صفحه نخست گزارش
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
امروز در تاریخ

مهمترین رویدادهای تاریخی جهان در روز ۲۹-م ماه اکتبر برابر با هشتم آبان ماه عبارتند از:

در سال ۱۸۶۳ در شهر ژنو، ۱۶ کشور، تشکیل سازمان صلیب سرخ جهانی را اعلام کردند.

در سال ۱۹۱۳ حکومت مستقل تراکیای غربی سرنگون شد.

در سال ۱۹۱۴ در حدود ۹ کشتی جنگی عثمانی اقدام به بمباران کشتیهای جنگی روسیه کردند که به دنبال آن امپراطوری عثمانی نیز ورود خود به جنگ جهانی اول را اعلام کرد.

در سال ۱۹۲۳ در ترکیه جمهوری اعلام گردید و مصطفی کمال آتاتورک به عنوان نخستین رییس جمهور این جمهوری برگزیده شد. او در ۱۸۸۱ در شهر سالونیک، در شمالِ یونانِ کنونی، که در آن زمان جزئی از امپراتوری عثمانی بود، در خانواده‌ای از طبقهٔ متوسط، چشم به جهان گشود. والدینش او را «مصطفی» نامیدند و بعدها آموزگار مدرسه به او لقب «کمال» را داد.

او اصلاحات مترقی همه‌جانبه‌ای را به اجرا درآورد که ترکیه را به کشوری سکولار و صنعتی مدرن‌سازی کرد. آتاترک از نظر ایدئولوژیک سکولاریست و ملی‌گرا بود، و سیاست‌ها و نظریه‌های سیاسی-اجتماعی او، به کمالیسم معروف شد. آتاترک به‌واسطهٔ دستاوردهای نظامی و سیاسی خود، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین رهبران سیاسی سدهٔ بیستم شناخته می‌شود.

آتاترک بابت نقشش در تضمین پیروزی ترکیهٔ عثمانی در نبرد گالیپولی (سال ۱۹۱۵) طی جنگ جهانی اول به شهرت رسید. به‌دنبال سرنگونی امپراتوری عثمانی، او نهضت ملی ترکیه را رهبری کرد که باعث ایستادگی در برابر تجزیهٔ سرزمین ترکیه میان قدرت‌های متفقینِ فاتح شد.

با تشکیل دولت موقت در آنکارا، پایتخت کنونی ترکیه، او نیروهای اعزامی متفقین را شکست داد و به این ترتیب در آنچه که بعداً جنگ استقلال ترکیه یاد می‌شود، پیروز شد. او سپس به انحلال امپراتوری عثمانیِ ضعیف اقدام و به‌جای آن، جمهوری ترکیه را به‌طور علنی اعلام کرد.

به‌عنوان رئیس‌جمهور جمهوری تازه‌تاسیس ترکیه، آتاترک یک برنامهٔ جامع اصلاحات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی را با هدف نهایی ساخت یک دولتِ ملی مدرن، مترقی و سکولار آغاز کرد. او آموزش ابتدایی را رایگان و اجباری کرد و هزاران مدرسهٔ جدید را در سراسر کشور افتتاح کرد. او همچنین الفبای ترکی مبتنی بر لاتین را مرسوم کرد که جایگزین الفبای قدیمی ترکی عثمانی شد. زنان ترک در دوران ریاست‌جمهوری آتاترک از حقوق مدنی و سیاسی برابر برخوردار شدند. خصوصاً، به زنان در انتخابات محلی با قانون شماره ۱۵۸۰ در ۳ آوریل ۱۹۳۰ و چند سال بعد، در سال ۱۹۳۴، حق رای همگانی کامل داده شد.

سال ۱۹۸۱ میلادی مصادف با صدمین سالگرد زادروز آتاترک، یاد و خاطرهٔ او توسط سازمان ملل متحد و یونسکو گرامی داشته شد. یونسکو سال ۱۹۸۱ را «سال آتاترک در جهان» اعلام و قطعنامه‌ای را در مورد صدمین سالگرد او تصویب کرد. یونسکو او را «رهبر نخستین مبارزه علیه استعمار و امپریالیسم» و «مروج برجستهٔ حس تفاهم بین مردم و صلح پایدار بین ملت‌های جهان و اینکه او تمام عمر خود را بدون تمایز برای ایجاد یکپارچگی و همکاری بین مردم کار کرد» توصیف کرد. آتاترک بابت آرامش و صلح در سیاست خارجیِ جهان‌محور و دوستی با کشورهای همسایه مانند ایران، یوگسلاوی، عراق و یونان و به‌علاوه ابداع پیمان بالکانکه در برابر تهاجمات سرزمینی توسعه‌طلبانهٔ ایتالیای فاشیستی و بلغارستان تزاری مقاومت می‌کرد اعتبار دارد.

آتاترک در دههٔ اول قرن بیستم به همراه گروهی از افسران ترک که "ترکان جوان" نامیده شدند، پایه‌های اصلاحات در ارتش و دولت را به نفع ملی‌گراییِ ترک‌ها تثبیت کرد.

آدولف هیتلر در مورد آتاترک گفت: «موسولینی شاگرد اول او و من شاگرد دوم او هستم». هیتلر او را به عنوان «ستاره ای در تاریکی» و «خالق درخشان ترکیه جدید» تعریف کرد.

در سال ۱۹۲۴ در شورای جمعیت ملل، خط مرزی ترکیه با عراق بصورتی تنظیم شد که موصل در خاک عراق قرار گرفت.

در سال ۱۹۳۰ در خلال مراسم گرامیداشت عید جمهوریت در آنکارا، برای اولین بار نخست وزیر یونان نیز حضور یافت.

در سال ۱۹۵۶ ارتش اسراییل شبه جزیره سینا را اشغال کرد.

در سال ۱۹۶۱ سوریه از ترکیب کشور جمهوری عربی متحد خارج شد.

در سال ۱۹۶۱ "دئوریم" به عنوان نخستین اتوموبیل تولید داخلی ترکیه به جمل گورسل رییس جمهوری کشور هدیه شد.

در سال ۱۹۶۹ نخستین پیوند میان دو کامپیوتر در جهان برقرار شد.

در سال ۱۹۸۷ در ۶۴ مین سالگرد تاسیس جمهوریت، نخستین هواپیمای اف-۱۶ تولید ترکیه به پرواز درآمد.

در سال ۱۹۹۱ - جنگ قره باغ: نیروهای مسلح ارمنستان هواپیمای آ-ن-۲ متعلق به آذربایجان را سرنگون کردند.

در سال ۱۹۹۲ دو جمهوری ترک قزاقستان و ترکمنستان سفارتخانه های خود را در آنکارا گشودند.

در سال ۱۹۹۳ - جنگ قره باغ: نیروهای مسلح ارمنستان منطقه زنگیلان را اشغال کردند. این اشغال تا ۹ نوامبر سال ۲۰۲۰ (زمان آزادسازی منطقه قاراباغ و ۷ شهرستان اطراف آن) که معادل بیست درصد اراضی کشور را شامل میشد، ادامه داشت.

در سال ۱۹۹۸ بیانیه آنکارا با هدف انتقال نفت حوزه خزریانی و ترکستان غربی (اسیای میانه) از طریق خط لوله نفت باکو-تفلیس- جیهان به امضای کشورهای آذربایجان، گرجستان، قزاقستان، ازبکستان و ترکیه رسید.

در سال ۲۰۱۳ پروژه عظیم زیر آبی مار-مارا در ترکیه به بهره برداری رسید و به این ترتیب نخستین سفر از محله اوسکودار استانبول به محله یئنی کاپی انجام شد.

تاریخ
2024.10.29 / 09:49
نویسنده
Yakamoz
سایر اخبار

ایران در جام جهانی شرکت خواهد کرد

روسیه: آماده مدیریت ذخایر اورانیوم ایران هستیم

سنتکام: بنادر ایران به‌طور کامل محاصره شده‌اند

ایتالیا توافق دفاعی با اسرائیل را متوقف می‌کند

ترکیه موضع خود درباره هرمز را اعلام کرد

تسنیم: هماهنگی دائمی هیئت ایرانی با حزب‌الله!

الحدث: مذاکرات ایران و آمریکا رو در رو است

حضور طوسی نزدیک به بیت رهبری خبرساز شد

حمله جمهوری اسلامی به بحرین پس از «آتش‌بس»

استیضاح وزیر دفاع آمریکا در راه است

اخبار روز
Template fa/footer not found. FILE: /home/axaraz/www/classes/tpl.class.php, CLASS: tpl, LINE: 61