در پی سال‌ها نفوذ اطلاعاتی اسرائیل به ساختارهای امنیتی جمهوری اسلامی و کشته‌شدن شماری از فرماندهان و مقام‌های ارشد اطلاعاتی در حملات آمریکا و اسرائیل، مجلس طرحی را برای بازسازی ساختار وزارت اطلاعات دنبال می‌کند. بر اساس این طرح، دو سازمان جدید در وزارت اطلاعات تشکیل خواهند شد که رؤسای آن‌ها را مستقیماً «مجتبی خامنه‌ای»، رهبر جمهوری اسلامی، منصوب می‌کند.

به گزارش Axar.az، خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران در اینباره خبر داد.

این تغییرات در حالی مطرح شده که نزدیک به هشت ماه از کشته‌شدن «اسماعیل خطیب»، وزیر اطلاعات، در حمله ۲۷ اسفند۱۴۰۴ می‌گذرد و این وزارتخانه همچنان با سرپرست اداره می‌شود.

طرح پیشنهادی مجلس، تشکیل «سازمان حفاظت اطلاعات» و «سازمان عقیدتی سیاسی وزارت اطلاعات» را پیش‌بینی کرده است.

سازمان نخست مسئول حفاظت و امنیت داخلی وزارت اطلاعات خواهد بود و سازمان دوم بر امور عقیدتی و ایدئولوژیک این مجموعه نظارت خواهد کرد.

«عباس گودرزی»، سخنگوی هیئت‌رییسه مجلس، اعلام کرده است که این طرح با قید دو فوریت، یکشنبه ۲۴ آبان در دستور کار مجلس قرار خواهد گرفت.

بخش دیگری از طرح، حذف شرط اجتهاد برای تصدی وزارت اطلاعات است؛ شرطی که تاکنون دامنه انتخاب وزیر را محدود کرده و حذف آن می‌تواند راه را برای معرفی یک وزیر غیرروحانی هموار کند.

گودرزی گفته است پس از کشته‌شدن وزیر اطلاعات، اختلاف‌نظر درباره ضرورت مجتهد بودن جانشین او، یکی از دلایل تاخیر در معرفی وزیر جدید بوده است.

به گفته او، مسعود پزشکیان چهار گزینه را برای تصدی وزارت اطلاعات بررسی کرده و قرار است در نهایت یک نفر را به مجلس معرفی کند.

سخنگوی هیئت‌رییسه مجلس تشکیل دو سازمان جدید را راهکاری برای جبران خلا احتمالی ناشی از حذف شرط اجتهاد توصیف کرده است.

این بازسازی ساختاری در شرایطی دنبال می‌شود که دستگاه‌های امنیتی جمهوری اسلامی طی سال‌های گذشته بارها در برابر عملیات اطلاعاتی اسرائیل آسیب‌پذیر بوده‌اند.

سرقت آرشیو هسته‌ای ایران در سال۱۳۹۷، ترور «محسن فخری‌زاده» در سال۱۳۹۹ و کشته‌شدن مقام‌های ارشد نظامی و امنیتی در جنگ‌های اخیر، از مهم‌ترین نمونه‌های عملیات منتسب به اسرائیل در داخل ایران بوده‌اند.

«علی یونسی»، وزیر پیشین اطلاعات، خرداد۱۴۰۰ هشدار داده بود که نفوذ موساد در ساختار جمهوری اسلامی به اندازه‌ای گسترش یافته که مقام‌های ارشد باید نگران جان خود باشند.

«محمود احمدی‌نژاد»، رییس‌جمهوری پیشین ایران، نیز در سال۲۰۲۴ مدعی شد فرد مسئول مقابله با نفوذ اسرائیل، خود مأمور موساد بوده و حدود ۲۰ نفر دیگر از اعضای آن مجموعه نیز برای اسرائیل فعالیت می‌کرده‌اند؛ ادعاهایی که مستقلاً تأیید نشده‌اند.

در کنار نفوذ اسرائیل، رقابت میان وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه نیز از مشکلات دیرینه ساختار امنیتی جمهوری اسلامی بوده است.

این دو نهاد در حوزه‌هایی مانند ضدجاسوسی، کنترل داخلی و برخورد با مخالفان سیاسی فعالیت‌های موازی دارند. علی خامنه‌ای در خرداد۱۴۰۲ با انتقاد از این رقابت‌ها، دستور افزایش هماهنگی میان آن‌ها را صادر کرده بود.
وزارت اطلاعات از نظر تشکیلاتی زیرمجموعه دولت است، اما سازمان اطلاعات سپاه مستقیماً در ساختار سپاه و زیر نظر فرماندهی وابسته به رهبر جمهوری اسلامی فعالیت می‌کند.

با اجرای طرح تازه، دو بخش مهم در داخل وزارت اطلاعات نیز رؤسایی خواهند داشت که انتصاب آن‌ها در اختیار رهبر جمهوری اسلامی است؛ تغییری که می‌تواند نفوذ مستقیم او بر ساختار این وزارتخانه را افزایش دهد و توازن قدرت میان نهادهای اطلاعاتی را تغییر دهد.

با این حال، طرح هنوز به تصویب نرسیده و جزئیات اختیارات دو سازمان جدید، رابطه آن‌ها با وزیر اطلاعات و تأثیر این تغییرات بر مقابله با نفوذ خارجی مشخص نیست.