آب رود آراز بر اثر تخلیه پسابهای اتمی و صنعتی ارمنستان در رود آراز دوباره به رنگ سبز درآمده و بدبو شده است.
به گزارش Axar.az، شهروندان آذربایجان جنوبی تصاویری در این باره منتشر کرده اند.
خردادماه ۱۴۰۲، روزنامه "پیام ما" در مطلبی به فاجعه آلوده کردن رود آراز توسط معادن و نیروگاه اتمی متسامور ارمنستان پرداخت و نوشت: «آلودگی وجود دارد و دیگر قابل انکار نیست.» این گزارش نیز تایید کرده بر اثر این آلودگیها که با چراغ سبز حکومت ایران انجام می شود «سرطانهای مری، معده و پوست و بیماریهای کبدی» در آذربایجان جنوبی افزایش یافته است.
این روزنامه افزود:«پایشهای آژانس انرژی اتمی و وزارت نیرو برای بررسی آلودگی رادیواکتیویتۀ آراز، نشانهای از نگرانی است. یافتههای تیم تحقیق “پیام ما” نشان میدهد که در طول بیستسال گذشته، گزارشهای رسمی زیادی از طرف نهادهای دولتی و دانشگاهی، آلودگی آراز را بهدلیل فعالیت معادن و نیروگاه هستهای متسامور در ارمنستان، تأیید کردهاند اما عمده اظهارنظرهای دولتی بر انکار این مطالعات و گزارشها بوده است.»
به گزارش این روزنامه، در مقاله «تأثیرات آلودگی رودخانۀ مرزی آراز توسط کشورهای ارمنستان و آذربایجان بر امنیت و منافع جمهوری اسلامی ایران» که زمستان ۱۴۰۱ در مجلۀ «پژوهشنامۀ مطالعات مرزی» نوشته شده به آلودگی آراز به مواد پرتوزا و فلزات سنگین توسط ارمنستان تایید شده است. در این گزارش که توسط اعضای گروه جغرافیای سیاسی دانشگاه «شهید بهشتی» تهران و گروه «ژئوپلیتیک» دانشگاه «عالی دفاع ملی» ایران تهیه شده، آمده است: «تحقیقات در حوزۀ استفاده از این آب آلوده در مناطق حاشیۀ مرزی رودخانه، نشانگر وقوع خسارت جبرانناپذیر در حوزۀ انسانی و محیط زیستی برای سه استان اردبیل، آذربایجانشرقی و غربی است که با تولید بحرانهای دامنهدار در این مناطق در ابعاد مختلف، امنیت ملی کشور را در آیندۀ نزدیک از این منظر با مخاطرۀ جدی مواجه میکند.»
این مطالعه، درباره پیامدها آلودگی سد «خداآفرین» آذربایجان شرقی که منبع آب شرب چندصدهزار نفر از مردم شهرهای آذربایجان جنوبی است نیز می نویسد: سد خداآفرین «قرار است آب شرب شهرهای اطراف و آب کشاورزی سرزمینهای وسیعی را در دو طرف مرز ایران و آذربایجان تأمین کند. آب رودخانۀ آراز در این منطقه حداکثر آلودگی را دارد و مملو از انواع آلودگیهای خطرناک و فلزات سنگین است که بر کیفیت آراز تأثیر غیرقابل انکاری گذاشته است.» این مطالعه در پایان تأکید میکند: «ورود فاضلاب بسیار سمی و خطرناک به منابع آبی آراز ناشی از بهرهبرداری نیروگاه اتمی قدیمی متسامور توسط ارمنستان و احتمال خطر آفرینی فراوان جانی و محیط زیستی بنا به گزارشهای کارشناسان منطقهای و بینالمللی دارد.»