بالا

موشک بالستیک واجبتر است یا اتوموبیل باکیفیت؟

صفحه نخست جامعه
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
موشک بالستیک واجبتر است یا اتوموبیل باکیفیت؟

‍شوروی زمانی به تولید و ساخت اتومبیل «لادا» رو آورد که با ماهواره اسپوتنیک‌اش فضا را فتح کرده و با سیستم‌های موشکی‌اش حرف اول را در جهان تسلیحات می‌زد.

اما عجیب آن که این کشوری {علیرغم اینکه}نام ابرقدرت را یدک می‌کشید بدترین ماشین‌های سواری را می‌ساخت و مردمش برای به دست آوردن هر چیز مصرفی دیگری در مضیقه بودند. مسئله چه بود؟ کشوری با آن همه دانشمند برنده جایزه نوبل، با آن مغزهای درخشان علمی، و با آن همه منابع طبیعی و انسانی و مادی چرا نمی‌توانست اتومبیلی بسازد که توان رقابت با همتایان غربی‌اش را داشته باشد؟ جواب به نظرم ساده است. وقتی اقتصاد بسته و دستوری باشد صنعت از حرکت به جلو باز می‌ماند. در کشورهای اقتدارگرا اقتصاد بیش از آن که در خدمت مردم و نیازهای روزمره آنها باشد در خدمت اهداف سیاسی حاکمان است و به حفظ و تداوم قدرت آنها خدمت می‌کند و منابع مالی به جای جاری شدن به سوی صنایع تولید کننده کالاهای مصرفی، به سمت صنایع غیرمصرفی هدایت می‌شود. نمونه‌اش مصرف میلیاردها روبل در صنایع فضایی شوروی.

حکومت اقتدارگرا در عرصه اقتصاد دنبال انحصار و نابود کردن رقابت است. حکومت از صنایع و اقتصادش در درجه اول فرمانبری از برنامه هایی را می‌خواهد که نه بر اساس قوانین طبیعی بازار آزاد، که بر اساس خدماتشان به اهداف سیاسی حکومت طراحی و ابلاغ شده است.

در نظام اقتدارگرا، ایده‌های دستوری می‌تواند به هر روندی که نشانی از رونق اقتصادی و صنعتی در آن باشد پایان دهد. مائو دو بار با ایده‌ی تحول کشاورزی از طریق صنعت موجب توقف رشد اقتصادی کشورش در دهه های پایانی حکومتش شد و فقر عمومی را تشدید کرد. قدرت مطلقه به هیچ قشر نخبه علمی و فنی‌ای اجازه رشد نمی‌دهد. قدرت ابداع و نوآوری که موتور محرکه رشد صنعتی است در محیط بسته رو به ضعف می‌گذارد.

تحت حکومت اقتدارگرا رابطه طبیعی میان مشتری و صنعتکار مختل می‌شود و میل و اولویت مشتری به هیچ انگاشته می‌شود. بخش خصوصی از ترس نقض حق مالکیت خصوصی‌اش جرأت ورود به عرصه تولید را ندارد. صنعتکاران به هیچگونه آمار اقتصادی و صنعتی‌ای که برای کارشان به آن نیاز ضروری دارند، دسترسی ندارند. کارخانه‌های اتومبیل‌سازی به جای خدمت به نیازهای مردم، در واقع محملی هستند برای خدمت به سیستم حکومتی و پاسخگویی به نیازهای آن.

و خلاصه این‌طوری می‌شود که می‌توان موشک مافوق صوت و ماهواره ساخت، اما نمی‌توان یک ماشین استاندارد که در هر صد کیلومتر پنج لیتر بنزین بسوزاند را، ساخت.

تاریخ
2024.10.12 / 17:02
نویسنده
بیژن اشتری
سایر اخبار

حاج‌اسماعیلی: ۲.۵ میلیون فرصت شغلی از بین رفته است

قطع بیمه ۵۰۰ هزار کارگر ساختمانی

عشق مادری که به آینده کودکان پیوند خورد

مرکز آمار: جمعیت ایران به بیش از ۸۷ میلیون نفر رسید

عفو بین‌الملل: موج هولناک اعدام‌ها در ایران متوقف شود

مصرف الکل در ۵۴۰۰ ایستگاه قطار آلمان ممنوع می‌شود

سالانه ۲۰هزار نفر در تصادفات جاده‌ای کشته می‌شوند

زمان برگزاری امتحانات نهایی به تعویق افتاد

خستگی از جنگ و نگرانی از آینده؛ روایت مردم از بحران جدید

تنش در زندان تبریز، فعال سیاسی به بند ویژه منتقل شد

اخبار روز
Template fa/footer not found. FILE: /home/axaraz/www/classes/tpl.class.php, CLASS: tpl, LINE: 61