زبان مادری نه تنها وسیلهای برای ارتباط است، بلکه نماد وجود و هویت ملی هر ملت است. هر ملتی که زبان مادری خود را از دست دهد، در معرض یک فرایند تدریجی جذب فرهنگی و نابودی هویت قرار میگیرد. متأسفانه، در جمهوری اسلامی ایران، سیاستهای فاشیستی و سرکوبگرانه علیه زبان مادری ترکهای آذربایجان جنوبی، این واقعیت را تلخ و دردناک میکند.
از سالهای ابتدایی جمهوری اسلامی تاکنون، آموزش به زبان مادری در مدارس ممنوع بوده و استفاده از آن در رسانهها، ادارات و حتی زندگی عمومی محدود شده است. این سیاست، هدفی روشن دارد: محو هویت قومی و ملی ترکها و جایگزینی آن با یک فرهنگ و زبان رسمی تحمیلی. ممنوعیت انتشار کتاب، روزنامه و آثار علمی به زبان ترکی، و فشارهای مستمر بر نویسندگان، روزنامهنگاران و فعالان فرهنگی، نمونهای از این سرکوب است.
این ظلم نه تنها به ترکهای آذربایجان آسیب میزند، بلکه کل جامعه غیر فارس را در ایران از تنوع فرهنگی و ثروت زبانی محروم میکند. تجربه جهان نشان داده است که جوامع چندزبانه و چندفرهنگی وقتی زبانهای مادری خود را حفظ کنند، در انتقال دانش سنتی، رشد فرهنگی و توسعه علمی موفقتر هستند. ایران اما با سیاستهای یکسانسازی، نه تنها حق طبیعی مردم ترک برای آموزش و بیان به زبان مادری را نقض میکند، بلکه فرهنگ و تاریخ این ملت را نیز هدف قرار داده است.
مقاومت فرهنگی و آموزشی ترکهای آذربایجان، حتی در شرایط سرکوب، نشانهای از پایداری هویت ملی است. حفظ زبان مادری یک حق انسانی و سیاسی است که نمیتوان آن را نادیده گرفت. این زبان، پل ارتباط نسلها و حافظ میراث تاریخی و فرهنگی است؛ از بین رفتنش، به معنای از دست دادن بخشی از وجود یک ملت است.
جهان امروز، روز جهانی زبان مادری را گرامی میدارد تا یادآور شود که هر انسان حق دارد به زبان مادری خود افتخار کند و آن را توسعه دهد. ترکهای آذربایجان جنوبی نیز مستحق همان حقاند: حق آموزش به زبان مادری، حق نشر و حق بیان آزادانه فرهنگ خود. مقاومت در برابر سیاستهای فاشیستی فرهنگی ایران، نه تنها دفاع از یک زبان است، بلکه دفاع از هویت، شرافت و تاریخ یک ملت است.