در هفتههای اخیر و همزمان با ادامه تنشهای منطقهای و فضای جنگی، جمهوری اسلامی تلاش گستردهای برای حفظ حضور خیابانی حامیان خود آغاز کرده است؛ حضوری که به گفته مقامهای حکومتی، بخشی از «حفظ انسجام اجتماعی» و مقابله با اعتراضات احتمالی محسوب میشود.
به گزارش Axar.az، در این تجمعات شبانه که با محوریت حمایت از حکومت، بیعت با رهبر جدید و شعارهای ضدآمریکایی و ضداسرائیلی برگزار میشود، صحنههایی دیده شده که تا پیش از این با سیاستهای رسمی جمهوری اسلامی در تضاد بود؛ از حضور زنان با حجاب اختیاری گرفته تا افرادی که آشکارا از سبک زندگی ممنوعه در جمهوری اسلامی سخن میگویند.
منتقدان میگویند حکومت که سالها بهدلیل مسائلی چون حجاب، مدلینگ، مصرف مشروبات الکلی یا فعالیتهای اجتماعی و فرهنگی محدودیتهای شدید اعمال کرده بود، اکنون برای حفظ خیابان و نمایش حمایت مردمی، از بخشی از همان خطوط قرمز عبور کرده است.
در روزهای گذشته مقامهایی چون محمدباقر قالیباف، رییس مجلس، و مجتبی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی، بهطور مستقیم بر حفظ حضور مردم در خیابانها تاکید کردهاند. قالیباف گفته بود: «خیابان را رها نکنید» و مجتبی خامنهای نیز پس از اعلام آتشبس تاکید کرد که حضور مردم در «میادین و محلات» ضروریتر از قبل است.
همزمان، حکومت از تجمعات خیابانی برای نمایش بیعت، مداحیهای سیاسی، تهدید مخالفان و حمله لفظی به منتقدان نیز استفاده کرده است. در برخی مراسمها شعارهایی علیه کشورهای منطقه، فعالان سیاسی و مخالفان جمهوری اسلامی سر داده شد.
بخش مهمی از تمرکز رسانههای حکومتی در این تجمعات بر زنان بوده است. رسانههای نزدیک به حکومت تلاش کردهاند با انتشار مصاحبههایی از زنان با پوششهای متفاوت، تصویری از «وحدت ملی» ارائه دهند؛ اقدامی که از نگاه منتقدان، با سیاستهای چند دهه گذشته جمهوری اسلامی درباره حجاب اجباری و محدودیتهای اجتماعی زنان در تناقض است.
لازم به ذکر است که، جمهوری اسلامی سالها حجاب را نه یک انتخاب شخصی، بلکه مرز وفاداری و دشمنی تعریف کرد؛ مرزی که به خاطرش هزاران زن بازداشت شدند، دهها نفر کشته شدند و زندگی بسیاری از خانوادهها زیر فشار امنیتی و قضایی از هم پاشید. از مرگ مهسا امینی تا سرکوب خونین اعتراضات ۱۴۰۱، حکومت با سختگیری بر پوشش زنان نشان داد که حاضر است برای حفظ این «خط قرمز» هزینه انسانی سنگینی تحمیل کند.
اما امروز همان حاکمیت، در تجمعات حکومتی از زنانی با حجاب اختیاری برای نمایش «وحدت ملی» استفاده میکند و دوربینهایش را روی چهرههایی نگه میدارد که تا همین دیروز ممکن بود بهخاطر نوع پوشش بازداشت شوند. این تناقض، پرسشی جدی را مطرح میکند: اگر حضور این زنان امروز برای حفظ خیابان و نمایش حمایت مردمی مشروع است، پس چرا دیروز همان سبک پوشش جرم محسوب میشد؟
خانواده کشتهشدگان و بازداشتشدگان اعتراضات حجاب، اکنون با صحنهای روبهرو هستند که در آن همان رفتارهایی که زمانی «جرم» و «فساد» نامیده میشد، در صورت همصدایی با حکومت، ناگهان قابل تحمل یا حتی قابل تبلیغ شده است. این تغییر ناگهانی بیش از هر چیز نشان میدهد که برای بقای رژیم، حتی قوانینی که خود حکومت سالها آنها را مقدس و تغییرناپذیر معرفی میکرد نیز میتواند زیر پا گذاشته شود؛ از حجاب اجباری گرفته تا اصل ولایت فقیه که با انتخاب فرزند علی خامنهای به رهبری، عملا به شکلی موروثی و برخلاف ادعاهای اولیه جمهوری اسلامی تعبیر شده است.