برای نخستین بار، مواضع آذربایجان و ارمنستان درباره آینده قفقاز جنوبی به نظر می‌رسد که مشترک است: اجازه ندادن به روسیه برای ورود به منطقه و جلوگیری از بازگرداندن برتری‌اش که پیش از جنگ دوم قره‌باغ داشت.

بیش از ۲۰۰ سال است که رد پای تمام جنگ‌ها و کشتارهای این منطقه به مسکو می‌رسد. روسیه که دوباره تلاش دارد وارد منطقه شود، این بار هم از راهی که خوب می‌شناسد — یعنی تاکتیک درگیری، منازعه و جنگ — وارد عمل شده است. حمایت از نیروهای انتقام‌جو در ارمنستان، این موضوع را به روشنی نشان می‌دهد. اما این بار، برای نخستین‌بار، منافع آذربایجان و ارمنستان هم‌راستا شده‌اند و روسیه با مقاومت منطقه‌ای مواجه شده است. پیش‌تر نیز نوشته بودیم: اهداف سیاسی خشونت‌هایی که در یکاترینبورگ علیه آذربایجانی‌ها رخ داد، به همین‌جا بازمی‌گردد.

روسیه باید در منطقه حضور داشته باشد، اما در چارچوب روابط همسایگی. روابط آذربایجان و روسیه نیز باید بدون دستورات تحمیلی ادامه یابد. در این میان، نقش ترکیه در توازن قدرت می‌تواند تعیین‌کننده باشد؛ نه فقط برای آذربایجان، بلکه برای ارمنستان و گرجستان نیز. در غیر این صورت، خطر درگیری و منازعه — مسائلی که تا حد زیادی پس از ۲۰۰ سال حل‌وفصل شده‌اند — دوباره ادامه خواهد یافت.

اینکه رسیدن به چنین وضعیتی تا چه اندازه ممکن است، پرسشی باز است. اما مقاومت هم‌زمان باکو و ایروان در برابر مسکو، اهمیتی تاریخی دارد.