امروز سالروز تولد حیدر علی‌اف، رهبر ملی آذربایجان، است.

به گزارش Axar.az، امروز صدوسومین سالگرد تولد حیدر علی‌اف برگزار می‌شود.

حیدر علی‌رضا اوغلو علی‌اف در ۱۰ مه ۱۹۲۳ در شهر نخجوان آذربایجان متولد شد. او پس از فارغ‌التحصیلی از مدرسه تربیت معلم نخجوان در سال ۱۹۳۹، در دانشکده معماری مؤسسه صنعتی آذربایجان (دانشگاه دولتی نفت و صنعت آذربایجان کنونی) تحصیل کرد، اما آغاز جنگ مانع از ادامه و تکمیل تحصیلاتش شد.
از سال ۱۹۴۱، حیدر علی‌اف در کمیساریای خلق امور داخلی جمهوری خودمختار شوروی سوسیالیستی نخجوان و همچنین در شورای کمیساران خلق این جمهوری به عنوان رئیس بخش فعالیت کرد و در سال ۱۹۴۴ برای خدمت در نهادهای امنیت دولتی اعزام شد. او از همان دوره در سیستم نهادهای امنیتی فعالیت داشت و از سال ۱۹۶۴ به عنوان معاون رئیس کمیته امنیت دولتی وابسته به شورای وزیران جمهوری شوروی سوسیالیستی آذربایجان و از سال ۱۹۶۷ به عنوان رئیس این کمیته فعالیت کرد و تا درجه ژنرال‌ماژور ارتقا یافت. در همان سال‌ها، تحصیلات عالی ویژه‌ای را در شهر لنینگراد (سن‌پترزبورگ کنونی) دریافت کرد. همچنین در سال ۱۹۵۷ از دانشکده تاریخ دانشگاه دولتی آذربایجان فارغ‌التحصیل شد.
حیدر علی‌اف در پلنوم ژوئیه ۱۹۶۹ کمیته مرکزی حزب کمونیست آذربایجان به عنوان دبیر اول کمیته مرکزی انتخاب شد و رهبری جمهوری را برعهده گرفت. در دسامبر ۱۹۸۲، به عضویت دفتر سیاسی کمیته مرکزی حزب کمونیست اتحاد شوروی انتخاب شد و به سمت معاون اول رئیس شورای وزیران اتحاد شوروی منصوب گردید و به یکی از رهبران اتحاد شوروی تبدیل شد. حیدر علی‌اف طی بیست سال نماینده شورای عالی اتحاد شوروی و جمهوری شوروی سوسیالیستی آذربایجان بود و پنج سال نیز به عنوان معاون اول رئیس شورای وزیران اتحاد شوروی فعالیت کرد.
حیدر علی‌اف در اکتبر ۱۹۸۷ در اعتراض به خط‌مشی سیاسی دفتر سیاسی کمیته مرکزی حزب کمونیست اتحاد شوروی و شخص میخائیل گورباچف، دبیرکل حزب، از تمامی سمت‌های خود استعفا داد.
او در ۲۰ ژانویه ۱۹۹۰، در ارتباط با فاجعه خونینی که توسط نیروهای شوروی در باکو رخ داد، روز بعد در نمایندگی آذربایجان در مسکو بیانیه‌ای صادر کرد و خواستار مجازات سازمان‌دهندگان و عاملان این جنایت علیه ملت آذربایجان شد. همچنین در اعتراض به سیاست دوگانه رهبری اتحاد شوروی در قبال وضعیت بحرانی قره‌باغ کوهستانی، در ژوئیه ۱۹۹۱ از حزب کمونیست اتحاد شوروی خارج شد.
حیدر علی‌اف در ژوئیه ۱۹۹۰ به آذربایجان بازگشت و ابتدا در باکو و سپس در نخجوان زندگی کرد و همان سال به عنوان نماینده شورای عالی آذربایجان انتخاب شد. او در سال‌های ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۳ رئیس مجلس عالی جمهوری خودمختار نخجوان و معاون رئیس شورای عالی جمهوری آذربایجان بود. حیدر علی‌اف در سال ۱۹۹۲ در کنگره مؤسس حزب «آذربایجان نوین» که در شهر نخجوان برگزار شد، به عنوان رئیس حزب انتخاب گردید.
در ماه‌های مه و ژوئن ۱۹۹۳، با تشدید شدید بحران حکومتی، خطر وقوع جنگ داخلی و از دست رفتن استقلال کشور به وجود آمد و مردم آذربایجان با درخواست بازگشت حیدر علی‌اف به قدرت به پا خاستند. رهبران وقت آذربایجان ناچار شدند به طور رسمی از او برای بازگشت به باکو دعوت کنند. حیدر علی‌اف در ۱۵ ژوئن ۱۹۹۳ به عنوان رئیس شورای عالی آذربایجان انتخاب شد و در ۲۴ ژوئیه همان سال، بر اساس تصمیم مجلس ملی، اجرای اختیارات ریاست‌جمهوری جمهوری آذربایجان را برعهده گرفت.
در ۳ اکتبر ۱۹۹۳، حیدر علی‌اف در نتیجه رأی‌گیری عمومی به عنوان رئیس‌جمهور جمهوری آذربایجان انتخاب شد. او در انتخابات ۱۱ اکتبر ۱۹۹۸ نیز با کسب ۷۶٫۱ درصد آرا بار دیگر به ریاست‌جمهوری انتخاب شد. حیدر علی‌اف که با نامزدی خود در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۵ اکتبر ۲۰۰۳ موافقت کرده بود، به دلیل مشکلات جسمانی از شرکت در انتخابات انصراف داد.
حیدر علی‌اف، رهبر ملی و رئیس‌جمهور آذربایجان، در ۱۲ دسامبر ۲۰۰۳ در کلینیک کلیولند آمریکا، جایی که تحت درمان بود، درگذشت و در ۱۵ دسامبر در آرامگاه فخری در باکو به خاک سپرده شد.
حیدر علی‌اف موفق به دریافت نشان‌ها و مدال‌های دولتی متعدد، جوایز بین‌المللی و دکترای افتخاری از دانشگاه‌های مختلف جهان شد.
الهام علی‌اف، رئیس‌جمهور آذربایجان، در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۲ فرمانی با عنوان «اعلام سال ۲۰۲۳ به عنوان سال حیدر علی‌اف در جمهوری آذربایجان» امضا کرد. همچنین با فرمان دیگری که در ۲۸ نوامبر ۲۰۲۲ امضا شد، «برنامه اقدامات مربوط به سال حیدر علی‌اف» تصویب شد. در چارچوب این برنامه، به مناسبت صدمین سالگرد تولد رهبر فقید، برنامه‌های مختلفی در داخل و خارج کشور برگزار شد.
بزرگ‌ترین آرزوی حیدر علی‌اف، رهبر ملی آذربایجان، آزادسازی قره‌باغ از اشغال و بازگرداندن تمامیت ارضی کشور بود. این آرزو و وصیت او توسط جانشین شایسته‌اش، الهام علی‌اف، رئیس‌جمهور آذربایجان و فرمانده کل نیروهای مسلح، تحقق یافت.
الهام علی‌اف بار دیگر شادی پیروزی را به مردم آذربایجان هدیه کرد. او با برافراشتن پرچم ملی آذربایجان در سرزمین‌های تاریخی و ابدی کشور، از جمله خان‌کندی، خوجالی، خوجاوند، آغدره و عسگران، آرزوهای مردم را محقق ساخت. بدین ترتیب، حاکمیت کامل آذربایجان مستقل احیا شد.
در حال حاضر، قره‌باغ و زنگزور شرقی که از اشغال آزاد شده‌اند، در حال بازسازی هستند، مناطق از مین پاکسازی می‌شوند و پروژه‌های گسترده عمرانی و بازسازی در آنجا ادامه دارد.